De laatste weken voelde ik me nogal flauw, vooral uit bed raken was een enorme opdracht.
M’n bioritme voelt helemaal in de war, hoe komt dit?
Wel, hier de verklaring in dit artikel van het VDAB-Magazine:
Op lange luie zomeravonden mijmeren in de tuin en genieten van
valavond lekker lang kletsen op straat met de buren. Het zomeruur maakt dit alles mogelijk. Toch hoor je steeds meer stemmen opgaan om het zomeruur af te schaffen. Het zou ongezond zijn en achterhaald. Hoe zit dit nu? We zochten het uit.
Ben jij vanmorgen onverbiddelijk uit je bed gezet door een hardnekkig zoemende wekker, terwijl je het gevoel had dat het nog midden in de nacht was? Wel, eigenlijk zat je gevoel er niet veel naast. Je wekker mag misschien 6u30 aangewezen hebben, maar eigenlijk was het nog maar 4u30. Geografisch en astronomisch ligt België namelijk in de GMT-tijdzone (Greenwich Mean Time). Onder invloed van de Duitse bezetter tijdens WOI en WOII is onze tijd gelijkgesteld met deze van Berlijn, namelijk GMT+1. Tel daar dan nog een uurtje zomertijd bij als besparing ingevoerd tijdens de jaren ‘70, en je komt op GMT+2.
Biologisch ritme
Het voordeel van de zomertijd is dat we tijdens de zomermaanden erg lang kunnen genieten van het daglicht. Maar voor avondmensen blijft het vroege opstaan, zeker in de eerste weken van de zomertijd, een karwei. Slaaponderzoeker Marijke Gordijn, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, vertelt wat er gebeurt als we de klok verzetten. “Je lichaam heeft een eigen biologisch ritme, dat ongeveer 24 uur duurt. Omdat dit ritme niet precies 24 uur duurt, moet het steeds bijgesteld worden. Dat gebeurt via licht. Door ons horloge een uur te verzetten, moeten wij ons ritme ten opzichte van de natuurlijke licht-donker cyclus ook een uur verschuiven.”
En daar wringt het schoentje. Marijke. “Dit lukt niet even vlot bij iedereen. Vooral avondmensen met een langzaam lopend biologisch ritme hebben moeite om hun klok naar een eerder tijdstip te verschuiven. Het kan makkelijk een viertal weken duren eer zo iemand zich aanpast.”
Energie besparen
Geen wonder dat meer en meer mensen zich afvragen of die jaarlijkse omschakeling zinvol is. Bovendien wordt hun scepsis ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. De reden waarom het zomeruur werd ingevoerd was: energie besparen. Door de klok een uur vooruit te draaien, blijft het ’s avonds langer klaar en moet er minder licht aangestoken worden. Maar wat blijkt: er is weinig wetenschappelijk bewijs dat er ook energie bespaard wordt. De verlichting kost inderdaad wel minder, maar we moeten vroeger op wanneer het nog koud is en zetten ’s morgens de verwarming aan. Bovendien is iedereen vroeger thuis -als de zon nog volop schijnt- en moet de airco langer werken om het huis weer af te koelen.
Navraag bij Electrabel leert dat er in België enkel in de eerste maand na de invoering van de zomertijd een beperkte daling van het elektriciteitsverbruik is. Alleen tussen 19 en 20 uur is er een afname van 20 procent, maar na een maand is dat effect uitgevlakt.
Gordijnen open
Is het dan niet beter om het zomeruur af te schaffen? Marijke: “Zo eenzijdig is het niet. Momenteel zijn de voor- en nadelen toch nog onvoldoende gekend om daar een sluitend antwoord op te geven.”
Heb je er last van, dan kan je intussen zelf wel maatregelen treffen om het effect te minimaliseren. “Ik raad iedereen aan zich zo snel mogelijk aan te passen aan de nieuwe tijd. Dat wil zeggen: vroeger in bed en na het opstaan zo veel mogelijk in het licht: gordijnen open of beter nog: naar buiten.”
Wel, als je tijdens de overschakeling naar het zomeruur werkt, krijg je 8 uur uitbetaald voor zeven uur werk.
Als tegenhanger voor het uurtje gratis verloning bij de uursverandering in het voorjaar, word je bij de overgang naar het winteruur voor je 9 gepresteerde uur slechts 8 uur uitbetaald.
Let wel: dit geldt enkel wanneer je tijdens beide overgangen werkt. Werk je niet tijdens de overschakeling naar het zomeruur, maar wel tijdens de overschakeling naar het winteruur, dan krijg je 9 uur uitbetaald.
Elke Duprez
Bron: http://vdab.be/magezine/april08/licht.shtml
